|
T.C. BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
CE UYGUNLUK İŞARETİ VE UYGULAMASI
Ce uygunluk işareti, 4703 sayılı 'Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına DAir Kanun'un uygulama yönetmenliklerinden 'CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmenlik' kapsamında bazı sanayi ürünlerinin ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak üretildiklerini ve bu uygunluğun üretici yada onaylanmış kuruluşlar tarafından doğrulandığını gösteren bir işarettir.Bu itibarla, CE uygunluk işareti ve uygulamasına ilişkin açıklamalarda bulunmadan önce, Çerçeve Kanun hakkında açıklamalarda bulunmak ve hatta bunun da gerisine giderek neden bu tür düzenlemelere gidildiği ve dayanağının ne olduğu konularında kısaca bilgi vermekte yarar görmekteyim.Bilindiği üzere, 20 nci yüzyılın ikinci yarısından itibaren hız kazanan Dünya ticaretindeki serbestleşme hareketleri çerçevesinde gümrük vergileri, fon, miktar kısıtlamaları gibi engellerin kaldırılması sonucu korumacı politika uygulama imkanlarını büyük ölçüde kaybeden ülkeler, bu defa, insan sağlığı ve emniyeti, çevre, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı ile tüketicinin korunması gibi gerekçelerle yaratılan teknik engelleri kullanmaya başlamışlardır.Ülkemizin özellikle gelişmiş ülkelere yaptığı ihracatta karşılaştığı bu gibi teknik engeller, son yıllarda serbest dolaşımın sağlanması hedefine ulaşmadaki en büyük problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu itibarla, serbest ticaret ortamı içerisinde ihracatımızda beklenilen ve arzu edilen atılımın gerçekleştirilmesi açısından, teknik mevzuatımızın ve uygulamalarının gelişmiş ülkelerdekine paralel bir şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.Ülkeler, teknik düzenlemelerin, standartların ve uygunluk değerlendirme yöntemlerinin uyumlaştırılmasının, söz konusu teknik engellerin aşılmasında en önemli araç olduğunu dikkate alarak, global ve bölgesel entegrasyon anlaşmaları vasıtasıyla bu uyumu en geniş anlamda sağlamaya çalışmaktadırlar.Durum böyle iken, Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği tesis eden anlaşma bir diğer ifadeyle 1/95 sayılı OKK 1996 yılı başında uygulamaya girmiş ve bu karar çerçevesinde, taraflar arasında ürünlerin serbest dolaşımının sağlanabilmesi için gümrük vergilerinin, miktar kısıtlamalarının ve eş etkili tedbirlerin kaldırılmasının yanısıra, Türkiye’nin AB’nin ticarette teknik engellerin ortadan kaldırılmasına yönelik mevzuatına uyum sağlamasını da öngörmüştür.Bu kapsamda uyumlaştırmakla yükümlü olduğumuz AB teknik mevzuatının listesi ayrı bir OKK ile belirlenmiştir. Sözkonusu liste, oyuncaklardan motorlu araçlara, kozmetiklerden tekstil ürünlerine kadar oldukça geniş bir ürün yelpazesine dair AB teknik düzenlemelerini[1] içermektedir. AB tam üyeliğine adaylık statüsü kazanmamızı müteakiben kabul edilen Katılım Ortaklığı Belgesi ve Ulusal Program çerçevesinde uyumlaştırılacak teknik düzenlemelerin kapsamı daha da genişlemiştir. Uyumlaştırmakla yükümlü olduğumuz AB teknik düzenlemelerinin ortak temel hükümler çerçevesinde uygulanabilmesini sağlamak ve standardizasyon sistemimizin AB sistemine paralel hale getirilmesini temin etmek amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından hazırlanan ve Çerçeve Kanun adıyla da anılan 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun[2], 11 Temmuz 2001 tarih ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 11 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu Kanuna istinaden hazırlanan yönetmeliklerden “CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik”, 4703 sayılı Kanun ile belirlenen sistem içerisinde bazı sanayi ürünlerinin ilgili teknik düzenlemelerine uygun olarak üretildiklerini ve bu uygunluğun üretici ya da onaylanmış kuruluşlar tarafından doğrulandığını ifade eden “CE” uygunluk işaretinin ürüne iliştirilmesinde izlenecek yöntemler ile bu işaretin kullanılmasında riayet edilecek kuralların belirlenmesini amaçlamaktadır.
Ekonomik olarak önemli bir büyüklüğe tekabül eden ürün gruplarına ilişkin düzenlemeler getiren söz konusu Yönetmelik, uyumlaştırma çalışmaları muhtelif kuruluşlarca yürütülmekte olan ve “CE” uygunluk işaretinin ilgili ürüne iliştirilmesini öngören mevzuatın ortak terminoloji ve kurallar çerçevesinde hazırlanması ve uygulanmasını teminen yetkili kuruluşlar ve üreticiler için bir rehber niteliği taşımaktadır.
Uyumlaştırma ile yükümlü olduğumuz AB direktiflerinden halihazır durum itibariyle 28 adedi yeni yaklaşım direktifleri kapsamında yer almakta ve bunların 23’ü için CE uygunluk işareti iliştirilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda Ce uygunluk işareti taşıması zorunlu olan ürün ve ürün grupları, AB’nin ilgili mevzuatı, bunların uyumundan sorumlu olan kuruluşlarımız ve uyum çalışmalarında son durum gösterilmektedir.
Ce işareti Taşıyacak Ürün Grupları, AB'nin İlgili Mevzuatı ve Uyumdan Surumlu Kuruluşlar
CE İŞARETİ GEREKTİREN YENİ YAKLAŞIM DİREKTİFLERİNİN UYUM DURUMU
| Ürün Grubu |
AB'nin Yeni Yaklaşım Direktifleri |
Uyumdan Sorumlu Kuruluş |
Karşılık
Gelen Türk Mevzuatı |
Resmi Gazete Tarih ve Sayısı |
Yürürlük |
| 1.Alçak gerilim cihazları |
Low voltage
equipment
(73/23/EEC;
93/68/EEC) |
Sanayi ve
Ticaret
Bakanlığı |
Belirli Gerilim Sınırları Elektrikli Teçhizat |
11.01.2002/
24637 |
11.01.2003 |
| 2.Basit basınçlı kaplar |
Simple pressure
vessels
(87/404/EEC;
90/488/EEC; 93/68/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Basit
Basınçlı Kaplar Yönetmeliği |
31.03.2002/
24712 (Değişiklik:
19.03.2003 /
25053) |
31.03.2003 01.01.2004 |
| 3.Oyuncaklar |
Toys
(88/378/EEC;
93/68/EEC) |
Sağlık
Bakanlığı |
Oyuncaklar Hakkında Yönetmelik |
17.05.2002/
24758 |
17.11.2003 |
| 4.Yapı malzemeleri |
Construction
products
(89/106/EEC;
93/68/EEC) |
Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı |
Yapı
Malzemeleri Yönetmeliği |
08.09.2002/
24870 |
08.06.2004 01.01.2006 |
| 5.Elektromekanik Uyumluluk |
Electromagnetic compatibility (89/336/EEC;
92/31/EEC; 93/68/EEC;) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Elektro
manyetik Uyumluluk Yönetmeliği |
02.06.2002/
24773 |
02.06.2002 |
| 6. Makinalar |
Machinery
(98/37/EC;
98/79/EC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Makina
Emniyeti Yönetmeliği |
05.06.2002/
24776 |
05.12.2003 |
| 7.Kişisel Koruyucu Donanım |
Personal
protective
equipment
(89/686/EEC;
93/68/EEC;
93/95/EEC;
96/58/EEC) |
Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı |
Kişisel
Koruyucu Donanım Yönetmeliği |
9.2.2004/
25368 |
Yayımı tarihinden 1 yıl sonra yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. |
| 8.Otomatik tartı aletleri |
Non-automatic
weighing
instruments (90/384/EEC;
93/68/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Otomatik Olmayan
Tartı
Aletleri Yönetmeliği |
17.04.2002/
24729 (Değişiklik:
19.03.2003 /
25053) |
01.06.2003 01.01.2004 |
| 9.Vücuda yerleşirilebilir tıbbi cihazlar |
Active
implantable
medical
devices
(90/385/EEC;
93/42/EEC;
93/68/EEC) |
Sağlık
Bakanlığı |
Vücuda
Yerleş
tirilebilir
Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği |
12.03.2002/
24693 (Değişiklik: 06.09.2003/
25221) |
12.09.2003 (31.12.2003 |
| 10.Gaz yakan cihazlar |
Gas appliances (90/396/EEC;
93/68/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Gaz Yakan Cihazlara
Dair
Yönetmelik |
01.04.2002/
24713 Değişiklik:
19.03.2003 /
25053) |
01.05.200301.01.2004 |
| 11.Sıcak su kazanları |
Hot water
boilers
(92/42/EEC;
93/68/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Yeni
Sıcak
Su
Kazanlarına
Dair
Yönetmelik |
31.03.2002/
24712 (Değişiklik:
19.03.2003 /
25053) |
31.03.2003 01.01.2004 |
| 12.Sivil kullanım amaçlı patlayıcı maddeler |
Civil explosives (93/15/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Sivil
Kullanım
Amaçlı
Patlayıcı Maddelerin
|
15.10.2002/
24907 |
01.07.2003 |
| 13.Tıbbi Cihazlar |
Medical
devices (93/42/EEC;
98/79/EC) |
Sağlık
Bakanlığı |
Tıbbi Cihaz Yönetmeliği |
13.03.2002/
24694(Değişiklik: 06.09.2003/
25221) |
13.9.2003 1.12.2003 |
| 14.Muhtemel Patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmanlar |
Equipment
and protective systems
intended
for use in potentially explosive atmospheres (94/9/EC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Muhtemel Patlayıcı
Ortamda Kullanılan
Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle
|
27.10.2002/
24919 |
31.12.2003 |
| 15.Gezi amaçlı tekneler |
Recreational
craft
(94/25/EC) |
Denizcilik Müsteşarlığı |
Gezi Tekneleri Yönetmeliği |
02.04.2002/
24714 |
31.05.2005 |
| 16.Asansörler |
Lifts
(95/16/EEC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Asansör Yönetmeliği |
15.02.2003/
25021 |
Yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup |
| 17.Basınçlı Ekipmanlar |
Pressure equipment (97/23/EC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği |
10.04.2002/
24722 (Değişiklik:
19.03.2003 /
25053) |
01.07.2003 ( 01.01.2004 |
| 18.Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazları |
In vitro
diagnostic
medical
devices (98/79/EC) |
Sağlık
Bakanlığı |
|
14.10.2003 / 25259 |
Yayımı tarihinden 18 ay sonra . |
| 19.Radyo ve telekominikasyon terminal cihazları |
Radio and telecom
munications terminal equipment (99/5/EC) |
Telekomü
nikasyon Kurumu |
Telsiz ve
Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Yönetmeliği |
11.05.2003/
25105 |
11.05.2004 11.05.2005 |
| 20.Yolcu taşıma amaçlı kablo üzerinde hareket eden araçlar |
Cableway installations designed to carry persons (2000/9/EC) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
İnsan
Taşımak Tasarımlanan Kablolu
Taşıma Tesisatı |
19.01.2005/
25705 |
19.07.2005 19.07.2009 |
| 21.Ölçü Aletleri |
Measuring instruments (2004/22) |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı |
- |
- |
Uyum çalışmaları devam etmektedir. |
B. YENİ YAKLAŞIM VEYA GLOBAL YAKLAŞIM İLKELERİNE DAYANAN ANCAK CE İŞARETİ İLİŞTİRİLMESİNİ ÖNGÖRMEYEN DİREKTİFLERİN UYUM DURUMU
| 1.Ambalaj ve ambalaj atıkları |
Packaging and packaging waste (94/62/EC; 2005/20/EC) |
Çevre ve Orman Bakanlığı |
Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği |
30.07.2004 / 25538 |
01.01.2005 |
| 1.Ambalaj ve ambalaj atıkları |
Packaging and packaging waste (94/62/EC; 2005/20/EC) |
Çevre ve Orman Bakanlığı |
Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği |
30.07.2004 / 25538 |
01.01.2005 |
| 3.Gemi teçhizatı |
Marine equipment (96/98/EC; 2002/84/EC) |
Denizcilik Müsteşarlığı |
|
|
Uyum çalışmaları devam etmektedir. |
| 4.Trans-Avrupa geleneksel ray sisteminin uyumu |
Interoperability oftrans-European conventional rail system (2001/16/EC; 2004/50/EC) |
Ulaştırma Bakanlığı |
|
|
Uyum çalışmaları Müsteşarlığımız koordinasyonunda değil. |
B. YENİ YAKLAŞIM VEYA GLOBAL YAKLAŞIM İLKELERİNE DAYANAN ANCAK CE İŞARETİ İLİŞTİRİLMESİNİ ÖNGÖRMEYEN DİREKTİFLERİN UYUM DURUMU
| 1.Ambalaj ve ambalaj atıkları |
Packaging and packaging waste (94/62/EC; 2005/20/EC) |
Çevre ve Orman Bakanlığı |
Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği |
30.07.2004 / 25538 |
01.01.2005 |
| 2.Trans-Avrupa yüksek hızda ray sisteminin uyumu |
Interoperability oftrans-European high-speed rail system (96/48/EC; 2004/50/EC) |
Ulaştırma Bakanlığı |
|
|
Uyum çalışmaları Müsteşarlığımız koordinasyonunda değil. |
| 3.Gemi teçhizatı |
Marine equipment (96/98/EC; 2002/84/EC) |
Denizcilik Müsteşarlığı |
|
|
Uyum çalışmaları devam etmektedir. |
| 4.Trans-Avrupa geleneksel ray sisteminin uyumu |
Interoperability oftrans-European conventional rail system (2001/16/EC; 2004/50/EC) |
Ulaştırma Bakanlığı |
|
|
Uyum çalışmaları Müsteşarlığımız koordinasyonunda değil. |
C. YENİ YAKLAŞIM VEYA GLOBAL YAKLAŞIMIN BAZI İLKELERİNE DAYANAN DİREKTİFLERİN UYUM DURUMU
CE uygunluk işareti, Avrupa Birliği’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli bütün uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir Birlik işaretidir. CE işareti, ürünlerin, amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir.
Ce işareti, “ Conformity Europe ” ifadesinin baş harflerinden oluşmakta ve aşağıdaki şekilde sembolize edilmiştir. CE uygunluk işareti, ürüne bu işaretin iliştirilmesini zorunlu kılan ilgili teknik düzenlemeye uygunluğu ve güvenliği gösteren bir işaret olmasının yanı sıra, ticari açıdan da, ürünlerin bir AB üyesi ülkeden diğerine dolaşımı sırasında bir çeşit pasaport işlevi görmektedir. AB’de “CE” işareti kapsamına alınan ürünlerin bu işaret olmaksızın pazara sunulması mümkün değildir. Bu kural, hem iç piyasada üretilmiş olan ürünler için hem de üçüncü ülkelerden ithal edilen ürünler için geçerlidir. Türkiye’deki ihracatçıların da AB’ye yapacakları ihracatta “CE” işareti konusuna dikkat etmeleri gerekmektedir. Nitekim AB üyesi ülkelere ihracat yapan firmalarımız, halihazırda AB’de yerleşik onaylanmış kuruluşa uygunluk değerlendirmesi yaptırıp ürünlerine "CE" işareti iliştirdikten sonra ihracatlarını gerçekleştirebilmektedir. AB teknik düzenlemelerinin uyum çalışmaları ilerledikçe, ülkemiz üreticilerinin uymakla yükümlü olduğu düzenlemeler, AB üyesi ülkelerdeki üreticilerin uymakla yükümlü olduğu teknik düzenlemelere paralel hale gelecektir. Bu da, bugüne kadar yalnızca AB’ye ihraç edilen ürünlerin taşıdığı özelliklerin ve “CE” işareti gibi uygunluk işaretlerinin zaman içinde ülkemiz piyasasına arz edilecek ürünler için de zorunlu olması anlamına gelecektir.
|
